Dwujęzyczność utworu literackiego: problem teoretyczny i wykonawczy. O "Carycy i zwierciadle" Janusza Szpotańskiego

W artykule podjeto probe charakterystyki poematu Janusza Szpotanskiego jako tekstu dwujezycznego. Obecnośc w utworze – bedącym satyrą na Związek Sowiecki, stosunki polsko-sowieckie i naiwnośc politykow Zachodu – rozmaitych nawiązan do jezyka okupanta wzmacniala jego satyryczną wymowe, nie pozostawiając wątpliwości co do oceny aktualnej sytuacji historycznej Polski. Przyjete rozwiązanie wzmacnia tez realizm opisywanych – bądź tylko napomykanych – sytuacji, mających swe pierwowzory w politycznej rzeczywistości epoki Brezniewa. Realizacja glosowa tak zorganizowanego tekstu nastrecza jednak licznych trudności czytelnikowi, a zwlaszcza recytatorowi. Dwujezycznośc tekstu w praktyce selekcjonuje czytelnikow wedlug stopnia znajomości jezyka rosyjskiego – nawet jezeli autor posluguje sie czesto tylko aluzjami (fonetycznymi bądź semantycznymi) do niego.