Esegesi patristica di Gv 4,21–24 e il vero culto a Gerusalemme (parte I)

Egzegeza patrystyczna J 4,21–24 i prawdziwy kult w Jerozolimie (cześc I) J 4,21–24 w kompleksowym dialogu Chrystusa z Samarytanką przywoluje kwestie oddawania czci Bogu w duchu i prawdzie. Ten fragment Ewangelii byl wykorzystywany w okresie patrystycznym w roznych kontekstach. Mimo nośności tematyki „prawdziwego kultu” moze dziwic fakt, ze J 4,21–24 byl tekstem cytowanym raczej rzadko. Prezentowany artykul (cześc I) stara sie ukazac najwazniejsze wątki refleksji hermeneutycznej Ojcow odnośnie do tej perykopy janowej i roli kultu starotestamentowego w Jerozolimie. Na bazie J 4,21–24 relatywizowano role świątyni jerozolimskiej, a wiele kluczowych problemow teologicznych w II–IV wieku bylo związanych z aspektami kultu duchowego. Czwarta Ewangelia znalazla sie najpierw w kregu szczegolnych zainteresowan gnostykow. Po nich uwage na Ewangelie duchową zwrocil Orygenes. Wydaje sie, ze jego refleksja zmonopolizowala temat kultu w duchu i prawdzie. Jego śladem poszli inni Ojcowie, wychodząc niejednokrotnie poza utarte schematy. Kult chrześcijanski byl postrzegany jako doskonalszy, niezwiązanym z jednym miejscem, lecz duchowy i wewnetrzny. Terminologia wystepująca J 4,21–24 stanowila rodzaj katalizatora dla kwestii o decydującym znaczeniu dla starozytnego Kościola. Chodzilo bowiem nie tylko o problemy egzegetyczne czy rytualne, lecz takze o te natury filozoficznej, historycznej czy duchowej. Pojawila sie takze kwestia lektury trynitarnej J 4,24. Opracowanie zamyka spojrzenie na interpretacje Kapadocejczykow, u ktorych widac konstruktywne wykorzystanie roznych motywow egzegetycznych.