Καταπόνηση και ευζωία εντατικά εκτρεφόμενων ιχθύων

Στόχος της παρούσας διατριβής ήταν η εξέταση πιθανών δεικτών εκτίμησης του stress σε μοριακό επίπεδο. Για το λόγο αυτό εξετάστηκε η γονιδιακή έκφραση συγκεκριμένων γονιδίων-στόχων, η βλάβη του γενετικού υλικού και τα επίπεδα της κορτιζόλης του πλάσματος, που χρησιμοποιείται ευρέως ως δείκτης stress. Η τσιπούρα επιλέχθηκε ως το είδος με το μεγαλύτερο οικονομικό ενδιαφέρον για τη Μεσογειακή υδατοκαλλιέργεια. Τα γονίδια που επιλέχθηκαν για ποσοτικοποίηση ήταν οι ινσουλινόμορφοι αυξητικοί παράγοντες IGF-I και IGF-II, ο υποδοχέας των κορτικοστεροειδών GcR, η γλυκοκινάση Gk, η μεταλλοθειονίνη MT, η αναγωγάση του γλουταθείου GR και οι υπεροξειδάσες του γλουταθείου GPx. Τέλος, πραγματοποιήθηκε κλωνοποίηση και μοριακός χαρακτηρισμών του αντιοξειδωτικού συστήματος των GPx γονιδίων de novo.Τα ψάρια εκτέθηκαν σε ασιτία και περιορισμό σε απόχη. Στη δεύτερη περίπτωση κάποια δείγματα αφέθηκαν σε ηρεμία και πραγματοποιήθηκαν δειγματοληψίες μετά από 1 και 24 ώρες. Η γονιδιακή έκφραση των IGF-I και GcR γονιδίων μεταβλήθηκε κατά τη διάρκεια της ασιτίας. Επίσης, τα IGF-I και Gk φάνηκαν να επηρεάζονται κατά την παγίδευση, ενώ τα GR και GcR παρουσιάστηκαν να αυξορρυθμίζονται μετά το οξύ stress κατά τη διάρκεια της περιόδου ηρεμίας. Η σχετική γονιδιακή έκφραση κατέδειξε ότι τα GPx1 παράλογα δε επηρεάζονται κατά τη διάρκεια της ασιτίας σε αντίθεση με τα GPx4 παράλογα. Αντιθέτως, όλα τα GPx ομόλογα αυξορρυθμίστηκαν, κατά τη διάρκεια της παγίδευσης, ως απόκριση στο οξύ stress. Οι τιμές της κορτιζόλης του πλάσματος παρουσιάστηκαν αυξημένες μετά την έκθεση σε οξύ stress, ενώ η ασιτία επηρέασε τις τιμές της κορτιζόλης οριακά. Τέλος, ο κερματισμός του DNA παρουσίασε τα υψηλότερα επίπεδα κατά την παγίδευση και μειώθηκε κατά την περίοδο ηρεμίας. Σε αντίθεση με το σωματικό stress, οι χημικοί στρεσσογόνοι παράγοντες, όπως τα βαρέα μέταλλα, δρουν απευθείας στα κύτταρα. Το προφίλ της γονιδιακής έκφρασης στο ήπαρ δεν επηρεάστηκε σημαντικά. H γονιδιακή έκφραση των GR, Gk, GcR και IGF-I φάνηκε να μειώνεται σε αντίθεση με αυτή του MT που παρουσιάστηκε αυξημένη κατά τη διάρκεια της έκθεσης σε χαλκό και ψευδάργυρο. Ο κερματισμός του DNA σχετίζεται περισσότερο με τη συγκέντρωση του βαρέως μετάλλου παρά με το χρόνο έκθεσης. Οι μελέτες σε μοριακό επίπεδο μπορούν να αποδώσουν πολύτιμα στοιχεία για τους μηχανισμούς που εμπλέκονται στην αντίδραση στο stress. H έρευνα σε αυτήν την κατεύθυνση θα αποδώσει στο μέλλον σημαντική γνώση, με ταυτοποίηση βιοδεικτών με προγνωστική και διαγνωστική χρησιμότητα.