Περιβαλλοντικός αστικός σχεδιασμός και βιοκλιματική ανάπλαση των ελληνικών πόλεων

Η παρούσα διδακτορική διατριβή έχει ως αντικείμενο μελέτης τον περιβαλλοντικό αστικό σχεδιασμό και τη βιοκλιματική ανάπλαση των πυκνοδομημένων κέντρων των ελληνικών πόλεων. Η διατριβή εξετάζει το κέντρο της ελληνικής πόλη σε δύο χωρικές κλίμακες: α) του οικοδομικού τετραγώνου, και β) του αστικού τμήματος ενός συνόλου οικοδομικών τετραγώνων. Στόχος είναι η διερεύνηση, μέσω της βιοκλιματικής προσέγγισης, παρεμβάσεων ήπιας ανάπλασης των πυκνοδομημένων κέντρων στις προαναφερόμενες κλίμακες σχεδιασμού, καθώς και η εκτίμηση της συμβολής αυτών των παρεμβάσεων στην περιβαλλοντική αναβάθμιση των κέντρων των πόλεων. Η μεθοδολογική προσέγγιση του αντικείμενου περιλαμβάνει: α) Βιβλιογραφική Επισκόπηση του Αντικειμένου Μελέτης, β) Διαμόρφωση «Μεθοδολογίας Περιβαλλοντικού Αστικού Σχεδιασμού & Βιοκλιματικής Ανάπλασης για την Ελληνική Πόλη», γ) Πιλοτική Εφαρμογή της Μεθοδολογίας στην πόλη του Βόλου, και δ) Διατύπωση Προτάσεων Κατεύθυνσης στο Σχεδιασμό.Στο πυκνοδομημένο κέντρο του Βόλου και στο πλαίσιο των προαναφερομένων χωρικών κλιμάκων, διερευνήθηκε η διαμόρφωση του μικροκλίματος και η βελτίωση των περιβαλλοντικών συνθηκών υπό το πρίσμα της βιοκλιματικής ανάπλασης σε δύο τυπικά οικοδομικά τετράγωνα, ένα δημόσιο υπαίθριο χώρο και μια αστική ενότητα 38 οικοδομικών τετραγώνων.Η μεθοδολογία της έρευνας βασίστηκε σε: α) επιλογή της περιοχής μελέτης βάσει προκαθορισμένων κριτήριων και παραμέτρων, β) συλλογή ερευνητικού υλικού από αρχεία και επιτόπια έρευνα (παρατήρηση, καταγραφή και αποτύπωση της περιοχής μελέτης), γ) έρευνα πεδίου μέσω επιτόπιων μετρήσεων κλιματικών παραμέτρων, δ) κοινωνική έρευνα πεδίου με τη διακίνηση ερωτηματολογίων, και ε) μικροκλιματικές προσομοιώσεις στο υπολογιστικό μοντέλο ENVI-met. Οι προσομοιώσεις υλοποιηθήκαν προκειμένου να διερευνηθεί το μικροκλίμα και οι δείκτες θερμικής άνεσης στους εξεταζόμενους χώρους, αλλά κυρίως για να εξεταστούν πολλαπλά σενάρια βιοκλιματικής ανάπλασης (Παραμετρική Ανάλυση) ώστε να επιλεγεί αυτό το οποίο φέρεται να είναι το αποτελεσματικότερο ως προς τη βελτίωση των περιβαλλοντικών συνθηκών.Η έρευνα οδήγησε σε συμπεράσματα σχετικά με τις παρεμβάσεις βιοκλιματικής ανάπλασης που δύναται να συνεισφέρουν στην περιβαλλοντική αναβάθμιση των πυκνοδομημένων κέντρων των ελληνικών πόλεων και στη βελτίωση των συνθηκών θερμικής άνεσης των κατοίκων. Τα συμπεράσματα αυτά συνέβαλαν στη διατύπωση κατευθύνσεων στο σχεδιασμό. Επίσης, προτείνεται η θεσμοθέτηση ή ενσωμάτωση αυτών των κατευθύνσεων στο υφιστάμενο πολεοδομικό θεσμικό πλαίσιο.