Μελέτη παραμέτρων του συνδρόμου χρόνιας κόπωσης και ποιότητας ζωής στους ασθενείς με πολλαπλή σκλήρυνση

Εισαγωγή: Η πολλαπλή σκλήρυνση (ΠΣ) είναι μια νόσος που ταλαιπωρεί πολύκόσμο, κυρίως γυναίκες, και χωρίς αποτελεσματική θεραπεία. Ένα από τα κύριαχαρακτηριστικά της νόσου είναι η κόπωση. Την τελευταία δεκαετία υπάρχει ιδιαίτερααυξημένο ερευνητικό ενδιαφέρον σχετικά με την προέλευση της και τη σχέση της με άλλεςπαραμέτρους της νόσου.Σκοπός: Ο σκοπός της προοπτικής αυτής έρευνας ήταν να διερευνήσει την επίδρασητων ατμοσφαιρικών παραμέτρων (ατμοσφαιρική θερμοκρασία, δείκτης δυσφορίας) στηνκόπωση και στην ποιότητα ζωής των ασθενών με ΠΣ.Υλικό και μέθοδος: Χρησιμοποιήθηκαν δύο κλίμακες μέτρησης για την κόπωση, ηFSS και η MFIS. Για την εκτίμηση της κατάθλιψης χρησιμοποιήθηκε η κλίμακα BeckDepression Inventory (BDI-II). Η εκτίμηση της ποιότητας ζωής έγινε με την ελληνικήδιασκευή του ερωτηματολόγιου SF-36v2. Οι μετρήσεις, τέσσερις στον αριθμό, διεξήχθηκανστο τέλος της κάθε εποχής, δηλαδή, την τελευταία ημέρα του Νοεμβρίου, του Φεβρουαρίου,του Μαΐου, του Αυγούστου. Σε κάθε μέτρηση οι ασθενείς και υγιείς συμπλήρωναν ταερωτηματολόγια της FSS, MFIS, BDI-II και SF-36V2. Το δείγμα της μελέτης αποτελείταιαπό τους συμμετέχοντες ασθενείς (N=99) και υγιείς (N=75) που στρατολογήθηκαν από τα εξωτερικά ιατρεία των Νευρολογικών κλινικών της ιατρικής σχολής των ΠανεπιστημίωνΙωαννίνων και Αθηνών.Αποτελέσματα: Η στάθμιση της FSS επιβεβαίωσε ότι πρόκειται για μονοδιάστατηκλίμακα, ενώ η στάθμιση της MFIS αποκάλυψε δύο παράγοντες, γνωστικό και σωματικό. Καιοι δύο κλίμακες παρουσίασαν εξαιρετική εσωτερική αξιοπιστία (Cronbach a>0,90). Οι υγιείςεκδηλώνουν στατιστικά σημαντικές διακυμάνσεις της κόπωσης κατά τη διάρκεια τωντεσσάρων εποχών, ενώ η κόπωση στους ασθενείς παραμένει πρακτικά σταθερή. Εκτός τηςκόπωσης, η κατάθλιψη, η σωματική λειτουργικότητα και κοινωνική δραστηριότηταπαραμένουν επίσης σταθερές παράμετροι κατά τη διάρκεια του έτους. Τα μοντέλα πολλαπλήςγραμμικής παλινδρόμησης έδειξαν ότι και οι τρεις παράγοντες (κοινωνική λειτουργικότητα,σωματική λειτουργικότητα και κατάθλιψη) αποτελούν ανεξάρτητους προγνωστικούςπαράγοντες της κόπωσης και η συνεισφορά τους εξαρτάται από τη χρησιμοποιούμενηκλίμακα και την εποχή. Όταν χρησιμοποιείται η MFIS και οι τρεις παράγοντες σχετίζονταιανεξάρτητα με την κόπωση όλους τους μήνες, με την ποσοστιαία συμβολή του καθενόςξεχωριστά στην κόπωση να κυμαίνεται από 30%-66%, με το υψηλότερο ποσοστό να αφοράτην κατάθλιψη κατά το μήνα Αύγουστο. Στην περίπτωση της FSS, μόνον η σωματικήλειτουργικότητα αποτέλεσε προβλεπτικό παράγοντα της κόπωσης σε όλες τις εποχές.Συμπέρασμα: Η παρούσα μελέτη αμφισβητεί την αντίληψη ότι η κόπωση στουςασθενείς με ΠΣ εμφανίζει διακυμάνσεις μεταξύ των εποχών και επιβεβαιώνει ότι επιβάλλεταιη ταυτόχρονη χρήση περισσοτέρων της μιας κλίμακας εκτίμησης κόπωσης. Οι μελλοντικέςέρευνες θα πρέπει ίσως να προσανατολιστούν στο πεδίο της αλληλεπίδρασης των παραμέτρωνπου συνυπάρχουν με την κόπωση, καθώς και στην περαιτέρω διερεύνηση του ρόλου τηςατμοσφαιρικής θερμοκρασίας, αλλά με διαφορετικό ερευνητικό σχεδιασμό και αντίληψη.