Συγκριτική αξιολόγηση της ποιότητας ζωής στις ελληνικές πόλεις μεσαίου μεγέθους

Αντικείμενο της παρούσας διδακτορικής διατριβής είναι η σύνθεση ενός νέου συστήματος κριτηρίων για τη συγκριτική αξιολόγηση της Ποιότητας της Αστικής Ζωής (ΠΑΖ) και η εφαρμογή του στις ελληνικές πόλεις μεσαίου μεγέθους, με στόχο τη διαπίστωση και ερμηνεία τυχόν οριζόντιων (δι-αστικών) ή/και κάθετων (διατομεακών) ανισοτήτων στα επίπεδα ανάπτυξης των επιμέρους τομέων της Ποιότητας Ζωής (ΠΖ).Επειδή ως έννοια η ΠΖ εμπεριέχει μεγάλο βαθμό υποκειμενικότητας, όπως κάθε έννοια που αναφέρεται σε προσωπικές εκτιμήσεις και στάσεις ζωής, δεν τυγχάνει ενός κοινά αποδεκτού ορισμού και κατ’ επέκταση ενός ενιαίου συστήματος αξιολόγησης. Αναγνωρίζεται, ωστόσο, διεθνώς η ανάγκη καθιέρωσης ενός τέτοιου συστήματος προκειμένου οι επιμέρους έρευνες για την ΠΖ στις πόλεις να αποκτήσουν συγκρισιμότητα στο χώρο και το χρόνο. Προς αυτή την κατεύθυνση συμβάλει η διδακτορική διατριβή με τη σύνθεση και εισαγωγή του συστήματος αστικών δεικτών DPRD50 (από τα αρχικά της αγγλικής ονομασίας του Τμήματος ΜΧΠΠΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας όπου εκπονήθηκε η διατριβή). Το σύστημα αναγνωρίζει 10 τομείς της αστικής ζωής ως προσδιοριστικούς παράγοντες της ποιότητας αυτής, προσεγγίζοντας ποσοτικά τον καθένα με 5 δείκτες (σύνολο 50 δεικτών). Η εισαγωγή των προσδιοριστικών παραγόντων της ΠΑΖ στηρίχτηκε σε εκτενή κριτική ανασκόπηση της διεθνούς βιβλιογραφίας. Το δεύτερο επίπεδο ανάπτυξης του ερευνητικού μέρους της διατριβής αφορά στην εφαρμογή του συστήματος για τη συγκριτική αξιολόγηση της ΠΑΖ στις ελληνικές πόλεις μεσαίου μεγέθους. Στο σύστημα ενσωματώθηκαν 70 μεταβλητές, προκειμένου να αποτυπωθούν με όσο το δυνατόν πληρέστερο τρόπο οι συνθήκες διαβίωσης στις εξεταζόμενες πόλεις και να αναδειχτούν οι δυνατοί και αδύναμοι τομείς κάθε μίας. Αποδείχτηκε ότι το σύστημα των ελληνικών πόλεων μεσαίου μεγέθους δεν είναι ένας ομοιογενής αστικός χώρος αναφορικά με το επίπεδο ανάπτυξης των επιμέρους τομέων της ΠΖ, αντίθετα καταγράφονται αξιοσημείωτες οριζόντιες και κάθετες διαφοροποιήσεις μεταξύ των τομέων και μεταξύ των πόλεων. Οι τομείς, ωστόσο, που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη διαφοροποίηση είναι εκείνοι την αρμοδιότητα της ανάπτυξης των οποίων φέρουν οι ίδιες οι τοπικές κοινωνίες και οι Δήμοι. Εν ολίγοις, οι ίδιες οι πόλεις φαίνεται πως έχουν τον πρώτο λόγο για τη διαμόρφωση του επιπέδου της ΠΖ σε αυτές.