Αυτόματη εξαγωγή λεξικής - σημασιολογικής γνώσης από ηλεκτρονικά σώματα κειμένων με χρήση ελαχίστων πόρων

Το αντικείμενο της διατριβής είναι η μελέτη μεθόδων αυτόματης εξαγωγής των συμφράσεων και των σημασιολογικών ομοιοτήτων των λέξεων από μεγάλα σώματα κειμένων. Υιοθετείται μια προσέγγιση ελάχιστων γλωσσικών πόρων που εξασφαλίζει την απεριόριστη μεταφερσιμότητα των μεθόδων σε φυσικές γλώσσες και θεματικές περιοχές. Για την αξιολόγηση των προτεινόμενων μεθόδων προτείνονται, αξιολογούνται και εφαρμόζονται μεθοδολογίες με βάση πρότυπες βάσεις λεξικής γνώσης (στην Αγγλική), όπως το WordNet. Για την εξαγωγή των συμφράσεων προτείνονται νέα μέτρα εξαγωγής στατιστικά σημαντικών διγράμμων και γενικά ν-γράμμων που αξιολογούνται θετικά. Για την εξαγωγή των λεξικών - σημασιολογικών ομοιοτήτων των λέξεων ακολουθείται καταρχήν η προσέγγιση ομοιότητας περικειμένων λέξεων με παραθυρικές μεθόδους, όπου μελετώνται το πεδίο συμφραζομένων, το φιλτράρισμα των συνεμφανίσεων των λέξεων, τα μέτρα ομοιότητας, όπου εισάγεται ο παράγοντας του αριθμού κοινών παραμέτρων, καθώς και η αντιμετώπιση συστηματικών σφαλμάτων, ενώ προτείνεται η αξιοποίηση των λειτουργικών λέξεων. Επιπλέον, προτείνεται η αξιοποίηση της ομοιότητας περικείμενων εκφράσεων, που απαντάται συχνά σε θεματικώς εστιασμένα κείμενα, με ένα αλγόριθμο βασισμένο στην ετεροσυσχέτιση ακολουθιών λέξεων. Μελετάται η μεθοδολογία αξιοποίησης των παρατακτικών συνδέσεων ενώ προτείνεται μια μέθοδος ενοποίησης ετερογενών σωμάτων γνώσης λεξικών – σημασιολογικών ομοιοτήτων. Τέλος, η εξαχθείσα γνώση μετασχηματίζεται σε σημασιολογικές κλάσεις με μια συμβολική μέθοδο ιεραρχικής ομαδοποίησης και επίσης ενσωματώνεται επιτυχώς σε ένα διαλογικό σύστημα μηχανικής μάθησης όπου ενισχύει την απόδοση της αναγνώρισης του σκοπού του χρήστη συμβάλλοντας στην εκτίμηση του ρόλου των άγνωστων λέξεων.