Αξιολόγηση των μονάδων υγείας με στοχαστικές διαδικασίες

Σκοπός: Η παρούσα ερευνητική προσπάθεια επιδιώκει να εκτιμήσει την αποτελεσματικότητα των Μονάδων Υγείας με την εφαρμογή μεθόδου single DEA, στοχαστικής DEA και SFA, συνεκτιμώντας την επίδραση εξωγενών (περιβαλλοντικών) μεταβλητών, ώστε να αναδειχθούν τυχόν διαφορές μεταξύ των αποτελεσμάτων και η πιθανή αιτιολογία προέλευσης αυτών. Υλικό-Μέθοδος: Στην παρούσα μελέτη εφαρμόζεται η μέθοδος two-stage Bootstrap DEA και η ανάλυση SFA στη συναρτησιακή μορφή της Translog και Cobb-Douglas και της Quadratic σε δείγμα 120 Μονάδων Υγείας σε δεδομένα χρονικής περιόδου 2009-2011. Χρησιμοποιήθηκε μεταξύ άλλων ο συνδυασμός πολλαπλών εισροών και εκροών και στις δύο μεθόδους υποθέτοντας δύο σενάρια, είτε εισάγοντας περιβαλλοντικούς παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάζουν την αποτελεσματικότητα των Μονάδων Υγείας είτε όχι. Οι μέθοδοι επίσης εφαρμόζονται σε μικρότερο δείγμα 32 Μονάδων Υγείας με σκοπό να συγκριθεί η συμπεριφορά των μεθόδων σε διαφορετικού μεγέθους δείγματα.Αποτελέσματα: Οι μέθοδοι των DEA και SFA ανέδειξαν διαφορετικές εκτιμήσεις της αποτελεσματικότητας που οφείλονται σε πολλούς παράγοντες όπως είναι η μορφή των εισροών και εκροών, η επίδραση των εξωγενών μεταβλητών και ο στατιστικός θόρυβος. Η SFA με την εκτίμηση του στατιστικού θορύβου επιτρέπει την εκτίμηση του ρίσκου στη διαδικασία λήψης αποφάσεων μέσα από τον υπολογισμό της επίδρασης εσωτερικών ή εξωγενών παραγόντων. Από την άλλη η στοχαστική DEA μέσω της τεχνικής Bootstrap διορθώνει τις τιμές αποτελεσματικότητας χωρίς όμως να διαχωρίζει αυτές από τυχόν εξωγενείς παράγοντες. Επίσης, εξωγενείς παράγοντες όπως ο πανεπιστημιακός χαρακτήρας της Μονάδας Υγείας, η γεωγραφικής της θέση, το μέγεθός της, καθώς και η κινητικότητα των ασθενών βρέθηκαν να εξηγούν την μη αποτελεσματικότητα στατιστικά σημαντικά. Συμπεράσματα: Από την ανάλυση προκύπτουν διαφορετικά αποτελέσματα ως προς την εκτίμηση της αποτελεσματικότητας των 120 Μονάδων Υγείας και από τις δύο μεθόδους. Η επιλογή της πλέον κατάλληλης μεθόδου για την αξιολόγηση Μονάδων Υγείας εξαρτάται από την ιδιότητα του ερευνητή, την τεχνογνωσία του και το σκοπό της αξιολόγησης. Σε κάθε περίπτωση είναι σημαντικό να προσδιοριστεί εξ αρχής η φύση των εισροών και εκροών όσο και τυχόν εξωγενών μεταβλητών. Ο συνδυασμός των τεχνικών SFA και DEA σαφώς κρίνεται ως βέλτιστος για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των Μονάδων Υγείας.