Non-citizens in Latvia: Is it a Real Problem?

Non-citizens in Latvia: Is it a Real Problem? Following the restoration of independence in 1991, Latvia has introduced restrictive citizenship strategy involving citizenship only to those who had it before the Soviet occupation, and to their descendants. As a result, about one-third of the population in Latvia – the former citizens of the Soviet Union who had immigrated to Latvia during the Soviet period—received the status of ‘non-citizen’. In the 1990s, political discourse on the citizenship policy dominated in Latvia. Exclusive Citizenship Act was criticized by international institutions, including the UN, EU, OSCE and CoE. As a result of international pressure Latvia has introduced appropriate amendments to facilitate access to citizenship for non-citizens. Non-citizens and stateless in Latvia represent 11.8% and 0.01% of the population, respectively, which is more than 252 thousand residents of Latvia. It means that non-citizenship phenomenon has not been resolved completely. A few Latvian regulations restrict non-citizens and stateless to participate in elections, occupy public positions and offices, and travel. This article addresses the problem of non-citizenship as a second matter of concerns in Latvian domestic policy. While limitations for non-citizens implicate their political, economic and social status, Latvian authority is far from granting citizenship to non-citizens in ‘zero option’ procedure. Nieobywatele na Łotwie: czy problem jest aktualny? Po odzyskaniu niepodleglości Łotwa w 1991 roku wprowadzila restrykcyjną strategie obywatelstwa, polegającą na przywroceniu obywatelstwa jedynie tym osobom, ktore posiadaly je przed okupacją sowiecką, oraz ich potomkom. W wyniku tego okolo jednej trzeciej populacji na Łotwie – bylych obywateli Związku Radzieckiego przybylych na Łotwe w okresie sowieckim – otrzymalo status „nieobywatela”. W latach dziewiecdziesiątych kwestia obywatelstwa zdominowala dyskurs polityczny na Łotwie, a wylączająca ustawa o obywatelstwie byla krytykowana przez rozne instytucje miedzynarodowe, w tym ONZ, UE, OBWE i Rade Europy. Miedzynarodowa presja spowodowala, ze Łotwa wprowadzila stosowne poprawki, ulatwiając dostep do obywatelstwa dla nieobywateli. Obecnie nieobywatele stanowią 11,8%, a bezpanstwowcy – niecale 0,01% populacji, co wynosi lącznie ponad 252 tys. mieszkancow Łotwy. Oznacza to, ze problem braku obywatelstwa nie zostal rozwiązany calkowicie. Niektore regulacje ograniczające prawa nieobywateli i bezpanstwowcow odnoszą sie do prawa wyborczego, mozliwości zajmowania pewnych stanowisk i urzedow oraz podrozy. Artykul poświecony jest zjawisku braku obywatelstwa na Łotwie, ktore obecnie nie jest przedmiotem wiekszego zainteresowania wladz Łotwy. Regulacje ograniczające prawa nieobywateli wplywają na ich status polityczny, ekonomiczny i spoleczny, jednak podjecie decyzji o automatycznym obywatelstwie dla nieobywateli przez wladze Łotwy jest malo prawdopodobne.