Na duchowych rozdrożach. „Nie-dualistyczne” podejście do zagadnień duchowych w prozie Olgi Tokarczuk

On Spiritual Crossroads: A “Non-Dualist” Approach to Spiritual Issues in the Prose of Olga Tokarczuk The author attempts to reconstruct the spiritual structure that emerges from the literary work of Olga Tokarczuk. In his opinion, the direct context of this structure is a sense of a crisis or even the twilight of contemporary Western culture. For this reason, Tokarczuk seeks a paradoxical synthesis of antinomies which are tearing the modern world apart and which grow out of radically different intellectual, religious and civilisational traditions. Above all, she aims to combine the rational and empirical tradition of the European Enlightenment with prophetic and messianic currents, as well as elements of folk magic. For Tokarczuk, what has become a model of such a fusion is eighteenth-century Podolia, a region in the eastern borderlands of the Polish–Lithuanian Commonwealth, where numerous forms of Jewish and Christian mysticism and messianism were born in stormy historical circumstances. Na duchowych rozdrozach. „Nie-dualistyczne” podejście do zagadnien duchowych w prozie Olgi Tokarczuk Autor podejmuje – z perspektywy religioznawczej oraz filozoficznej – probe rekonstrukcji struktury duchowej, ktora wylania sie z literackiej tworczości Olgi Tokarczuk. W jego przekonaniu bezpośredni kontekst owej konstrukcji stanowi poczucie kryzysu, a nawet zmierzchu dzisiejszej kultury Zachodu. Z tego wzgledu Tokarczuk zmierza ku paradoksalnej syntezie antynomii rozdzierających wspolczesny świat, ktore wyrastają z radykalnie odmiennych tradycji intelektualnych, religijnych i cywilizacyjnych. Przede wszystkim Tokarczuk chodzi o zespolenie racjonalnej i empirycznej tradycji europejskiego oświecenia z nurtami profetycznymi i mesjanskimi, jak rowniez elementami ludowej magii. Wzorem takiego rodzaju fuzji stalo sie dla pisarki osiemnastowieczne Podole – kraina polozona na wschodnich rubiezach Rzeczpospolitej Obojga Narodow, gdzie w burzliwych okolicznościach rodzily sie liczne formy mistycyzmu zydowskiego i chrześcijanskiego.