Refleksja leksykograficzna w przedmowach do dawnych słowników przekładowych

Reflection on Lexicography in Prefaces to Historical Translation Dictionaries This article aims to examine the scope of information included in prefaces to historical bilingual or trilingual dictionaries. An analysis of prefaces to eighteen Polish-Latin and Latin-Polish dictionaries made it possible to indicate the most frequently discussed issues: references to dictionaries by earlier authors; description of the addressee and the purpose of the dictionary, praise of the work; notes on the models on which it draws; comments on the concept and macrostructure of the dictionary; comments on the microstructure of the dictionary. As established, until the nineteenth century prefaces to such dictionaries were dominated by general comments, whereas detailed notes were not an obligatory element: they largely depended on the size of the dictionary – the more extensive the dictionary, the more details about its macro- and microstructure were discussed in the preface. Refleksja leksykograficzna w przedmowach do dawnych slownikow przekladowych Celem analizy bylo ustalenie, jaki zakres wiadomości rejestrowaly przedmowy do dawnych slownikow przekladowych. Analiza przedmow do 18 slownikow polsko-lacinskich i lacinsko-polskich pozwolila wyodrebnic najcześciej pojawiające sie zagadnienia: przywolywanie prac poprzednikow; wskazanie adresata i celu wydania oraz pochwala slownika; uwagi dotyczące wykorzystanych pierwowzorow; uwagi na temat koncepcji i makrostruktury slownika; uwagi na temat mikrostruktury slownika. Ustalono, ze do XIX wieku przewazaly w slownikach uwagi ogolne, natomiast uwagi metaslownikowe nie byly elementem obligatoryjnym i zalezaly w duzym stopniu od objetości slownika – im obszerniejszy byl slownik, tym szczegolowiej omawiano w przedmowach jego makro- i mikrostrukture.