Settings and participants: analogous semantic extensions in conceptually remote domains

Settings and participants: analogous semantic extensions in conceptually remote domains This article concerns a phenomenon, claimed to be semantic in nature, which can be observed in expressions from conceptually distant categories. The phenomenon in question consists in the modification of lexical categories in which the form of the words is retained, but their meanings undergo essential, yet analogous, shifts. The two domains selected for the purpose of this study are so-called meteorological expressions (e.g., it’s raining , snow fell etc.) and the names of political states ( France , Mexico , Vietnam etc.). These domains are mutually independent and constitute unrelated areas of knowledge. What is intriguing, however, is the similarity of the semantic shifts, also known as conversion or zero-derivation, which occur in these categories. The term “semantic extension” has been chosen as a convenient shorthand for the phenomenon in question. The article argues that due to altered profiles imposed on essentially the same base, the semantic extension under investigation results in shifts between the profiles of a “setting”, a “participant” and a “process”. In a comparative perspective between the two domains in question, zero-derived settings and participants alternate on a regular basis. The analysis applied here adopts tools exploited in cognitive grammar (e.g., profile, base). If semantic extensions towards settings and participants can be confirmed in such distant domains, further research can be undertaken in other domains. If related semantic effects are found in more domains, the semantic categories of a setting and a participant should be included in descriptive grammars. Scenerie i uczestnicy: analogiczne rozszerzenia semantyczne w pojeciowo odleglych domenach Artykul dotyczy zjawiska o charakterze semantycznym, pojawiającego sie w wyrazeniach z pojeciowo odleglych kategorii. Omawiane efekty stanowią modyfikacje kategorii leksykalnych, w ktorych forma pozostaje zachowana, ale ich znaczenia ulegają istotnym, ale tez analogicznym zmianom. Dwie domeny wybrane do celow tego badania to tak zwane wyrazenia meteorologiczne (np. pada deszcz , spadl śnieg itp.) oraz nazwy panstw ( Francja , Meksyk , Wietnam itd.). Domeny te są od siebie niezalezne i stanowią niepowiązane ze sobą obszary wiedzy. Intrygujące jest jednak podobienstwo semantycznych zmian, zwanych rowniez konwersją lub derywacją zerową, widoczne w tych wyrazeniach. Termin ‘rozszerzenie semantyczne’ bedzie uzywany jako dogodny skrot dla omawianego zjawiska. Artykul dowodzi, ze ze wzgledu na zmienne profile nakladane na zasadniczo te samą baze, badane rozszerzenie semantyczne powoduje przesuniecia miedzy profilami ‘scenerii’, ‘uczestnika’ i ‘procesu’. W perspektywie porownawczej miedzy dwiema domenami, scenerie i uczestnicy regularnie sie zmieniają. Zastosowana analiza uzywa narzedzi wykorzystywanych w gramatyce kognitywnej (np. profil, baza). Jeśli semantyczne rozszerzenia w kierunku scenerii i uczestnikow zostaną potwierdzone w tak odleglych domenach, mozna podjąc dalsze badania w innych domenach. Jeśli powiązane efekty semantyczne wystepują w wiekszej liczbie domen, kategorie semantyczne scenerii i uczestnika powinny zostac uwzglednione w gramatykach opisowych.