The cognitive nature of Ukrainian nickname construction

The cognitive nature of Ukrainian nickname construction This article is devoted to the study of the cognitive nature of the informal anthroponym creation mechanisms in the everyday communication of Ukrainian speakers. The article traces the role of the associative factors, nominational motives, and cultural, historical and social circumstances that play a direct role in the emergence of informal naming. The article also examines the wide variations in unofficial anthroponyms in spoken Ukrainian, their uniqueness, and their temporal and local character. On one hand, nicknames are not codified. They are prone to variation and susceptible to temporality. On the other hand, they are regulated by certain lexical and word-building norms, as well as custom. It is observed that nicknames reveal both a direct and an indirect (metaphorical) nomination. The article emphasises the cognitive nature of informal names, which is based on a direct or metaphorical resemblance to well-known public figures from the past or present: politicians, actors, artists, musicians, athletes, artists, writers, television characters, etc. Occupations and professions are also analysed as sources of semantic associations which give rise to informal names. It has been revealed that there is a large number of teacher nicknames based on internal associative connections, in which sarcasm is especially expressive. The article also examines the cognitive-axiological mechanisms of nicknames, the emergence of which is associated with an unusual event or a special situation in the life of the named individual. Poznawcza natura tworzenia przezwisk w jezyku ukrainskim Niniejszy artykul poświecony jest badaniu poznawczej natury mechanizmow tworzenia potocznych antroponimow w codziennej komunikacji Ukraincow. Autorzy przedstawiają role czynnikow asocjacyjnych, przyczyny nominacji, uwarunkowania kulturalno-historyczne i spoleczne, ktore bezpośrednio wplywają na pojawienie sie potocznego nazewnictwa. Autorzy wskazują rowniez na szeroką roznorodnośc nieoficjalnych antroponimow w ukrainskim jezyku mowionym, ich szczegolny koloryt, charakter okolicznościowy i lokalny. Z jednej strony przezwiska nie są skodyfikowane, nie podlegają zmianom, nie są podatne na uplyw czasu, z drugiej strony są regulowane przez pewne normy leksykalne i slowotworcze, prawo zwyczajowe. Nalezy zauwazyc, ze przezwiska wykazują zarowno bezpośrednią, jak i pośrednią (metaforyczną) nominacje. Autorzy podkreślają poznawczą nature nieoficjalnych nazw, ktore powstaly w oparciu o bezpośrednie lub metaforyczne podobienstwo do innych znanych osob w zyciu publicznym kiedyś i obecnie: politykow, aktorow, artystow, muzykow, sportowcow, artystow, pisarzy, bohaterow telewizyjnych itp. Przeanalizowano rowniez korzenie i związki semantyczne w nieoficjalnym nazewnictwie, motywowane zajeciem lub profesją ludzi. Stwierdzono, ze istnieje duza liczba przydomkow nauczycieli, ktore pojawily sie poprzez wewnetrzną asocjacje, w ktorej delikatna natura i sarkazm są szczegolnie wyraziste. Zwrocono rowniez uwage na poznawczo-aksjologiczne mechanizmy pseudonimow, ktorych pojawienie sie wiąze sie z nietypowym zdarzeniem lub szczegolnym przypadkiem w zyciu osoby go noszącej.