Introduction to the Thematic Section

to the Thematic Section The images of the borders of civilizations is the main topic of the thematic section of this issue of Colloquia Humanistica . In the call for papers it was emphasised, that this issue is particularly important, because the notion of civilization is strictly related to the issue of borders since it would became meaningless without the opposition to another civilization, or the lack of it. The juxtaposition between the notion of civilization and its different antinomies seems easier to display when seen from its centre, however the shape of its border is not always clear, even if it has a foundation in clear geographical or political divisions. Thus, this border can be represented as a linear frontier between a civilized state and barbaric lands, or as a borderland which encompasses some kind of fluent transition. The civilization border can be also represented in a macro scale, shaping geographic divisions of the continents (as it was in the case of the Balkans), but its depiction can also concern the micro scale, for example the difference between an urban and a natural landscape. The notion is even broader, because it is not only treated in the context of space but also social behaviours and their evolution (which is bound with notion of the progress since the Enlightenment). The question establishing the difference between the civilized and the uncivilized is still shaping the identity of modern societies, and thus it is worth attention. Wprowadzenie do sekcji tematycznej Tematem przewodnim szostego numeru rocznika Colloquia Humanistica są obrazy granic cywilizacji. Temat ten wydaje sie niezwykle istotny, poniewaz pojecie cywilizacji ściśle wiąze sie z kategorią granicy, skoro traci ono znaczenie, gdy nie zachodzi opozycja wobec innej cywilizacji. Zestawienie pojecia cywilizacji i jego roznych antynomii najlatwiej przejawia sie, jak sie wydaje, z perspektywy centrum, jednakze ksztalt jej granic nie zawsze rysuje sie wyraźnie, nawet gdy wywodzi sie ona z jasnych podzialow geograficznych czy politycznych. Granice moze zatem reprezentowac linia miedzy cywilizowanym panstwem a krajami barbarzynskimi lub tez pogranicze, stanowiące coś w rodzaju plynnego przejścia. Granice cywilizacji mozna tez przedstawic w makroskali poprzez podzialy geograficzne na kontynencie (jak ma to miejsce w przypadku Balkanow), lecz jej obraz dotyka rowniez mikroskali, na przyklad roznicy miedzy krajobrazem miejskim a naturalnym. Pojecie to ma wrecz szerszy charakter, poniewaz porusza kontekst nie tylko przestrzenny, lecz rowniez kwestie zachowan spolecznych i ich ewolucje (od czasu oświecenia związaną z pojeciem postepu). Kwestia ustanowienia granicy miedzy cywilizowanym a niecywilizowanym wciąz wplywa na ksztalt tozsamości wspolczesnych spoleczenstw i dlatego warto podjąc sie jej zbadania.