An Old Language with a New Status. Some Aspects of the Kvens’ Identity in the Borderland

An Old Language with a New Status. Some Aspects of the Kvens’ Identity in the Borderland Kvens are one of the groups which are recognized as minorities in Norway. In this article I will address the issue of language as an important identity creating factor. After I have given the most important informations about the hardly known minority group  I will present a short description of the Kven language’s classification and status in Norway – both earlier and nowadays. Then I want to present how the Kven language is used while creating the Kven identity. Stary jezyk o nowym statusie. Kilka aspektow tozsamości Kvenow na Pograniczu Kvenowie są jedną z kilku grup uznawanych w Norwegii za mniejszości. Zarowno definicja jak i etnonim „Kven” budzą wiele kontrowersji. W myśl najpowszechniejszej definicji Kvenowie to potomkowie finskich imigrantow w Norwegii. Jednakze trzeba pamietac, ze poslugując sie slowem „imigranci” mozemy natrafic na sprzeciw, poniewaz w przypadku Kvenow mowimy czesto o migracjach na obszarze polnocnej Skandynawii wcześniejszych od ustanowienia dzisiejszych granic panstwowych. Podobnie termin Finowie nie jest powszechnie akceptowany. Wątpliwości budzi on zwlaszcza wśrod badaczy oraz tych czlonkow grupy, ktorzy podkreślają zroznicowanie etniczne dzisiejszej Finlandii. Mimo to wielu czlonkow grupy nazywanej Kvenami uwaza, ze „Kven” i „Fin” oznaczają to samo. Protestują przy tym przeciwko nazywaniu ich Kvenami, poniewaz to niegdyś uzywane przez norweską wiekszośc slowo mialo pejoratywny wydźwiek. Wśrod wspolczesnych definicji kategorii „Kven” czesto pojawia sie nastepująca: „Kvenowie to finskojezyczny lud przybyly do Norwegii przed rokiem 1900 oraz jego potomkowie” (Skarstein 2002: 85). Rowniez i ta definicja moze napotkac opor, poniewaz kvenski uwazany jest w Norwegii za odrebny jezyk od roku 2005, a roznice miedzy kvenskim a finskim bardzo wielu badaczy i uzytkownikow jezyka uwaza za istotną. W niniejszym artykule zajme sie kwestią jezyka jako znaczącego czynnika tworzącego tozsamośc. Przedstawie najwazniejsze wiadomości o malo znanej mniejszości, a nastepnie omowie krotko klasyfikacje i status jezyka kvenskiego w Norwegii, dawniej i dzisiaj. W koncu zajme sie kwestią wykorzystywania jezyka w procesie tworzenia tozsamości Kvenow.