Językowy obraz duszy w ekfrazach z przełomu XIX i XX wieku na podstawie wybranych wierszy Zofii Gordziałkowskiej

The linguistic image of the soul in the ekphrases of the late-19th and early-20th century as exemplified by selected poems by Zofia Gordzialkowska The main objective of the paper is to describe the linguistic image of the soul in ekphrases of the Young Poland period. In this period, literary works were often inspired by the art of painting. The focus is on the poetry of Zofia Gordzialkowska, which was largely motivated by her fascination with the then popular Swedish painter Arnold Bocklin, whose works are populated mainly by characters from the Bible and classical mythology. The reconstruction of the concept of the soul based on the texts is juxtaposed with general language data. For the analysis of the material I use the methodology of structuralism (e.g. tracing the position of the object in the lexical field) and cognitivism (examining the conceptualization of the category and its proliferation). The conclusions of the interdisciplinary examination are connected with symbolism as both an artistic movement within modernism and a philosophy of the turn of the 20th century. Jezykowy obraz duszy w ekfrazach z przelomu XIX i XX wieku na podstawie wybranych wierszy Zofii Gordzialkowskiej Celem rozwazan jest ukazanie jezykowego obrazu duszy zawartego w mlodopolskich ekfrazach Zofii Gordzialkowskiej, zafascynowanej popularnym wowczas w Europie malarstwem Szwajcara Arnolda Bocklina. Jego dziela zaludniają glownie postaci z mitologii antycznej i Biblii. Zrekonstruowanie pojecia duszy na podstawie tekstow artystycznych i przedstawienie na tle danych zawartych w jezyku ogolnym doprowadzilo do ustalenia roznicy miedzy jego rozumieniem w tych odmianach jezyka. Analiza materialu z wykorzystaniem glownie metodologii kognitywizmu, dązącej do zbadania konceptualizacji pojecia, jego profilowania i kategoryzacji, pozwolila na nietradycyjne odczytanie poezji i wzbogacenie istniejących badan z zakresu lingwistyki kognitywnej. Wnioski z interpretacji wierszy zostaly powiązane z symbolizmem jako nurtem artystycznym modernizmu i filozofią przelomu wieku XIX i XX.