Językowo-kulturowy obraz dziecka w gwarach góralskich

The linguistic and cultural child image in Gorale dialects The child image has not been examined in detail by dialectologists to date. However, researchers of standard Polish language and popular culture are interested in this subject. The paper analyses the reconstruction of the linguistic child image in many Gorale dialects (Podhale, Orawa, Spisz, Slask Cieszynski, Zywiecczyzna, Bukowina). Examples have been taken from regional and dialect dictionaries from the years 1900 - 2011, from proverbs and various mass media texts. Vocabulary which conceptualizes the child image in Gorale dialects is rich and interesting not only from a formal and stylistic point of view, but also, and it is worth mentioning, its origins and geography which are very diverse. This vocabulary reflects the people's relationships and traditions. It reveals the emotions and hierarchy of values, which are typical not only for Gorale but also reflect Polish people's attitude towards the family. Jezykowo-kulturowy obraz dziecka w gwarach goralskich Obraz dziecka jest jak dotąd dośc slabo spenetrowanym przez dialektologow obszarem badawczym, wzbudza natomiast zainteresowanie badaczy polszczyzny standardowej (ogolnej) i kultury popularnej. W artykule przeprowadzam rekonstrukcje jezykowego obrazu dziecka w szeroko rozumianych gwarach goralskich (Podhale, Orawa, Spisz, Śląsk Cieszynski, Żywiecczyzna, Bukowina) na podstawie materialu wyekscerpowanego ze slownikow gwarowych i regionalnych, opublikowanych w latach 1900 – 2011, paremii i wybranych tekstow medialnych. Slownictwo sluzące konceptualizacji dziecka w gwarach goralskich jest bogate i ciekawe nie tylko pod wzgledem formalnym i stylistycznym, ale tez, co trzeba podkreślic, zroznicowane pod wzgledem pochodzenia i geografii. W leksyce nazywającej dziecko w gwarach goralskich odzwierciedla sie bogata siec relacji miedzyludzkich, tradycji, ujawniają sie emocje i hierarchia wartości, ktore mozemy odnieśc nie tylko do mentalności gorali, ale w ogole do postrzegania rodziny przez Polakow.