z-logo
open-access-imgOpen Access
Akanlo-ede Tuntun Ninu Awon Orin O do Iwoyi
Author(s) -
Dayo Akanmu
Publication year - 2021
Publication title -
yoruba studies review
Language(s) - Slovenian
Resource type - Journals
eISSN - 2578-692X
pISSN - 2473-4713
DOI - 10.32473/ysr.v6i1.130096
Subject(s) - physics , analytical chemistry (journal) , nuclear chemistry , crystallography , chemistry , chromatography
Àkaǹlò èdè Yorùbá tuntun je ̣ ́ ìpèdè tí Àkànmú (2016) pè ní ìsọ ìgbàlódé tí ìtumò wọn loorìn díè tí ó sì ṣàjèjì sí àwọn tí ó máa ń ṣe àmúlò àkànlò èdè ti ̣ - wa-n-tiwa tí ó ti wà te ̣ ́ lè . Ọ̣ ̀pòḷọpo ̣ ̀ ̀ iṣe ̣ ̣ ́ ìwádìí ní ó ti wà lórí ìṣàmúlò àkànlò èdè Yorùbá tuntun nínú orin, fíìmù àgbéléwò, ìpolówó ọjà, ìròyìn, o ̣ ̀ nà ìbániso ̣ ̀ ro ̣ ̀ nínú eré boòlù àfẹse ̣ ̣ ̀ gbá láàrin àwọn èrò ìwòran ní gbàgede ìwòran àti ìgbòkègbodò ọko ̣ ̀ ṣùgbó n kò fi bee ̣ ̀ sí iṣé tí ó jinle ̣ ̣ ̀ lórí ìjẹyọ àkànlò èdè Yorùbá tuntun nínú orin tàka-súfèé òde òní èyí tó wo ̣ ́ po ̣ ̀ láàrin àwọn o ̣ ̀ do ̣ ́ . Akitiyan láti dí àlàfo yìí ní ó bí àpile ̣ ̀ kọ yìí. Tío ̣ ́ rì èdè ojoojúmó (̣ Standard Language Theory) tí Mukarovsky ṣe agbáterù re ̣ ̀ ni a fi ṣe àtúpalè àwọn àkànlò èdè Yorùbá ̣ tuntun tí á yè wò nínú bébà yìí nítorí pé ó lè ṣàlàyé ohun tí ó je ̣ ̣ ́ kí àkànlò èdè Yorùbá tuntun yapa si èdè ojoojúmo ̣ ́ àti ohun tí ó ń fa ìyàtò gír ̣ íkì láàrin èdè ojoojúmó àti èdè ewì. A ṣe àṣàyàn o ̣ ̣ ̀ kọrin tàka-súfèé me ̣ ́ ta wonyi: Olátúnjí Ọládo ̣ ̀ tun À ̀làdé (Dotman), Azeez Fáṣọlá (Naira Marley) àti Oritse Fe ̣ ́ mi Má- je ̣ ̀ e ̣ ́ mite ̣ ́ Èkélè (Oritsa Fémi) nítorí pé àkànlò èdè Yorùbá tuntun farahàn púpo ̣ ̀ nínú orin wọn. Nínú ìtúpalè wa ni ó ti hàn pé àwọn o ̣ ̣ ̀ kọrin tàka-súfèé òde-òní fe ̣ ́ ràn láti máa ṣe àmúlò àkànlò èdè Yorùbá tuntun bí i ‘oúnjẹ ọmọ’ (fún obìnrin tí ó ní ọyàn ńlá èyí tí ó bù kún ẹwà a rè ), ‘je ̣ ̣ ̀ wà’ (s ̣ ̀ ewo ̣ ̀ n), ‘ojúẹle ̣ ́ gba’ (oluko, ará oko èèyàn tàbí ẹni tí ojú re ̣ ̀ dúdú), ‘gbé bo ̣ ́ dì ẹ’ (lo ọpọlọ tàbí ọgbo ̣ ́ n orí ẹ) àti ‘yàúyàhúù’ (àwọn tí ó ń fi e ̣ ̀ rọ ayélujára lu jìbìtì) ge ̣ ́ ge ̣ ́ bí o ̣ ̀ nà ìbániso ̣ ̀ ro ̣ ̀ àti ìdánilárayá. A ṣe àmúlò àfiwé ẹle ̣ ́ lo ̣ ̀ o ̣ ́ fún ìṣe ̣ ̀ dá àwọn àkànlò èdè Yorùbá tuntun tí ó jẹ yọ. Àfiwé ẹle ̣ ́ lò ọ ̣ ́ yìí náà ni ó bí ìsọdorúkọ, fìrósínròójẹ àti àwọn èròjà ìṣe ̣ ̀ dá o ̣ ̀ ro ̣ ̀ mìíràn tí a lò nínú àpile ̣ ̀ kọ yìí. Ó hàn gbangba pé àkànlò èdè Yorùbá tuntun rẹwà jù lọ fún ìbáraẹniso ̣ ̀ ro ̣ ̀ , ṣíṣe àlàyé o ̣ ̀ ro ̣ ̀ , àpèjúwe àti ìdárayá nínú orin tàka-súfèé

The content you want is available to Zendy users.

Already have an account? Click here to sign in.
Having issues? You can contact us here
Accelerating Research

Address

John Eccles House
Robert Robinson Avenue,
Oxford Science Park, Oxford
OX4 4GP, United Kingdom