Rusyfikacja systemu penitencjarnego Królestwa Polskiego po powstaniu styczniowym 1863 r.

Stłumienie powstania styczniowego 1863 roku spowodowało zaostrzenie represji carskiego zaborcy wobec społeczeństwa Królestwa Polskiego. Nasilenie działań rusyfikacyjnych oprócz wszystkich dziedzin życia społecznego objęło także system penitencjarny. Dzieje tego systemu po utracie autonomii Królestwa, które zaczęto nazywać Krajem Przywiślańskim, jak dotąd są znane jedynie fragmentarycznie. Podstawową barierą do zajmowania się badaniem tego okresu są zachowane źródła archiwalne, które zostały wytworzone w zdecydowanej mierze w języku rosyjskim. Na potrzeby niniejszego artykułu została przeprowadzona analiza najważniejszych elementów stanowiących podstawę ówczesnego systemu penitencjarnego, tj. ustawodawstwa penitencjarnego, organizacji więziennictwa, podstawowych środków oddziaływania penitencjarnego na więźniów oraz personelu więziennego.