Osioł w „Ucieczce do Egiptu”. Analiza wybranych przykładów malarstwa tablicowego pochodzących z Polski z 2. połowy XV i początków XVI wieku

Osioł pojawia się w scenach malarskich opartych zarówno na Starym, jak i Nowym Testamencie. Temat Ucieczki do Egiptu podejmowano na dwa sposoby. Według pierwszego ukazywano podróż Świętej Rodziny: zwierzę niesie na swym grzbiecie Maryję i Jezusa, krocząc tuż za św. Józefem, który niekiedy prowadzi osiołka za uzdę. Przedstawiono także moment postoju: mężczyzna sięga po owoc podany mu przez anioła, Matka Boża i Dzieciątko siedzą na grzbiecie zwierzęcia pochylającego, by zjeść trawę. Został uchwycony profil osiołka, w jego sierści można dostrzec różne tonacje szarej barwy. Anatomia zwykle jest poprawna, układ nóg obrazuje ruch. Uprząż otacza jego głowę. Osiołek nie nawiązuje relacji z pozostałymi postaciami, choć wie, kim jest Niemowlę. Zwierzę wyraża tu wiele pozytywnych cech — spokój, dumę, posłuszeństwo, mądrość.