Schepen van de VOC en een vergelijking met de vaart op Azië door andere compagnieën

Een chauvinistisch onderzoeker van de scheepvaart van de VOC wordt gemakkelijk verdrietig, wanneer hij zijn scheepvaart met die van buitenlandse Aziatische compagnieen vergelijkt. Een Nederlandse Oostindievaarder had, zo meldt de literatuur, acht tot negen maanden nodig om Batavia te bereiken, een Deense maar zeven voor een reis naar China. De achttiende-eeuwse zeeofficier Stavorinus klaagt steen en been over verouderde Nederlandse methoden van navigeren. Berichten over wrakvondsten wekken de indruk dat met name Nederlandse Oostindievaarders een ontijdig einde hadden. Chauvinisme en verdriet zijn geen zaken die een historicus behoren te beinvloeden. Maar vergelijken kan nuttig zijn. Was de scheepvaart van de VOC anders dan die van buitenlandse compagnieen? Moest de VOC de Europese concurrenten in snelheid en veiligheid van de scheepvaart voor laten gaan? Bij deze vergelijking valt de nadruk op de achttiende eeuw.