Current Evidence for Prevention of the Complications Related to Peripheral Intravenous Catheterization: Systematic Review

Amac: Literaturde periferik intravenoz kateter (PIK) uygulamasi sirasinda gerceklestirilen hatali ve tekrarli girisimlerin agri, flebit ve hematom gibi komplikasyonlara neden oldugu belirtilmektedir. Bu baglamda calisma, PIK uygulamalarinda komplikasyonlarin onlenmesine yonelik guncel kanitlarin sistematik olarak analiz edilmesi amaciyla planlandi. Yontem: Calismanin evrenini Medline, Scopus, Cochrane ve CINAHL veri tabanlari taranarak, ulasilan makaleler olusturdu. Incelemeye, son 10 yilda yayimlanmis, yayin dili Ingilizce olan, tam metnine ulasilabilen, PIK uygulamalarinda komplikasyonlarin onlenmesine yonelik yapilan girisimlerin degerlendirildigi makaleler dahil edildi. Tarama icin Ingilizce “peripheral venous catheters”, “pain”, “phlebitis”, “ecchymosis”, “hematoma”, “peripheral venous catheters guideline” ve “nursing care” anahtar kelimeleri kullanildi. Dahil edilme olcutlerine uyan 13 makale veri ozetleme formu dogrultusunda incelendi. Bulgular: Degerlendirilen calismalarda, PIK uygulamasi sirasindaki agrinin azaltilmasinda lokal anestezik sprey, krem, salin solusyon ve lidokain kullaniminin etkili oldugu goruldu (n=5). PIK kalis suresinin arttirilmasi, agri, flebit, hematom belirti-bulgularinin azaltilmasina yonelik yapilan calismalar incelendiginde ise; kateter materyalini (n=1), kateter turunu ve uygulama bolgesini (n=2), sabitlenme icin kullanilan pansuman turunu (n=2) ve kateterin vende kalis suresini (n=3) inceleyen randomize kontrollu deneysel calismalar oldugu goruldu. Bu calismalarda vialon icerikli kateterler ile bireyin hareket durumunu kisitlamayan genis venlerin tercih edilmesi, kateter secimi yapilirken de bireye ve tedaviye uygun kateterlerin secilmesi (No=18-22G), transparan pansumanlarla tespit edilen kateterlerin flebit belirti-bulgulari acisindan degerlendirilmesi gerektigi vurgulanmaktadir. Ayrica PIK uygulamalarinda 8 saatte bir yapilan degerlendirmede komplikasyonlar gorulmedigi surece kateterin 96 saate kadar guvenle kullanilabilecegi belirtilmektedir. Rutin araliklarla kateter degisimi ise, hastalarin tekrarli agrili uyarana maruz kalmasina, maliyet ve is yuku artisina neden oldugundan onerilmemektedir. Sonuc: Calismanin PIK uygulamalarinda komplikasyonlarin onlenmesinde guncel yaklasimlarin belirlenmesine iliskin kanit olusturacagi, mevcut arastirma sonuclarinin uygulama alanina aktarilmasinda hemsirelere rehberlik edecegi dusunulmektedir.