Requirement, feasibility and possible opportunities of determination of real tariff prices for non-wood herbal products

Gunumuzde toplumun ormanlara yonelik talebinin degismesi ve artmasina kosut olarak odun hammaddesi faydalanmasinin yaninda odun disi orman urunlerine yonelik faydalanma da onem kazanmistir. Odun disi orman urunleri icerisinde onemli bir yer tutan odun disi bitkisel urunler ulke ici ve disi pazarlar goz onune alindiginda, devlet orman isletmeleri ve ormancilik sektoru icin onemli bir gelir kaynagi olmakta ve fakat odun disi bitkisel urunler, Turkiye ormancilik sektorunde gereken onemi gorememektedir. Calisma kapsaminda, Trabzon Bolge Mudurlugu’ne bagli Surmene Devlet Orman Isletmesinin, uretimini gerceklestirdigi ayi uzumu, siklamen, yilanyastigi ve kardelen turlerinden elde edilen gelirlerin belirlenmesi ve elde edilen gelirlerin, dagitim kanalinda yer alan kanal uyeleri arasindaki oransal dagiliminin ortaya konulmasi amaclanmistir. Surmene Devlet Orman Isletme Mudurlugu uretim cetvelleri ve Surmene’de odun disi bitkisel urunlerin ticaretini yapmakta olan tek bir anonim sirketin kayitlarindan elde edilen veriler, yuzde cozumlemesi yontemiyle degerlendirilerek dagitim kanali uyelerinin gelirden aldigi paylar belirlenmistir. Odun disi bitkisel urunlerin dagitim kanallarinda yer alan kanal uyeleri arasindaki gelir dagilimi incelendiginde adil olmayan bir dagilimin mevcut oldugu gorulmektedir. Elde edilen gelirin agirlikli bir kismi toptancilarda ve ozellikle varsa perakendecilerde kalmakta, hammadde toplayicisi orman koyluleri ve hammadde ureticisi Devlet Orman Isletmesi bu paylasimdan hakca bir pay alamadigi gorulmektedir. Bunun altinda yatan onemli kok sorunlardan biri, tarife bedelinin dusuklugudur. Tarife bedelinin bu derece dusuk olmasi, Devlet Orman Isletmelerinin iktisadi basarisini dusurmekte ve kaynaklarini etkin ve verimli kullanilmasini olumsuz etkilemektedir. Bu olumsuzluklarin duzeltilmesi icin odun disi bitkisel urunlerin gercek tarife bedelleri hesaplanmali, bu urunlerin uretimi ve ticareti bu bedel uzerinden yapilmali ve uygulanan politikalar, kirsal kalkinmayi da destekleyecek sekilde olmalidir.