Koyun ve Keçilerde Digital Dermatitis

Şiddetli topallikla seyreden contagious ovine digital dermatitis (CODD), koyunlarin enfeksiyoz karekterli bir ayak hastaligidir. Ilk defa 1997 yilinda Ingiltere’de bildirilmistir. CODD’un etiyolopatogenezi henuz acik degildir. Sigirlarda digital dermatitise neden olan treponemalarin, CODD etiyolojisinde de rol oynadigi belirtilmektedir. Benzer treponema gruplari kecilerin ve geyiklerin (cervus elephus) ayak hastaliklarindan da izole edilmistir. Hastalik kecilerde, klinik ve mikrobiyolojik bulgularinin CODD ile benzerligi nedeniyle, contagious caprine digital dermatitis (CCDD) olarak adlandirilmistir. CODD icin en buyuk risk faktorunun piyeten oldugu belirtilmektedir. Sindirim kanali digital dermatitis iliskili treponemalarin potansiyel enfeksiyon rezarvuaridir. Hastalik siddetli topallikla karakterizedir. Baslangicta yangi koroner bantta baslar ve bunu boynuz tirnagin koryumdan progresif olarak ayrilmasi izler. Boynuz tirnak ayrilmalari ve koryum nekrozu hastaligin siddeti ile pareleldir. COOD’un tanisi hastaligin klinik bulgulari ve siddeti dogrultusunda yapilir. Anektodal tedavi denemeleri, lokal ve/veya parenteral olarak verilen diger antibiyotiklerin de yararli olabilecegini gosterirken; kanita dayali tedavi denemeleri uzun etkili amoksisilinin parenteral yolla verilmesinin CODD icin etkili bir tedavi oldugun gostermektedir. Uygun biyoguvenlik ve ciftlik yonetimi protokolleri ve asilarin gelistirilmesini kapsayan surdurulebilir kontrol stratejilerinin gelistirilebilmesi icin daha ileri mikrobiyolojik ve epidemiyolajik calismalara ihtiyac duyulmaktadir. Bu derlemede CODD’un etiyolojik, epidemiyolojik ve klinik yonleri ile control yaklasimlari hakkinda guncel bilgiler degerlendirilmistir.