Türkiye İnşaat Sektörünün Global Karbon Ayak izi Analizi

Turkiye insaat sektorunun ekonomik, cevresel, ve sosyal etkilerinin analizi son yillarda onemini giderek artirmistir. Ozellikle artan insaat, ulasim, uretim ve enerji yatirimlari Turkiye ve dunya ekonomisine dogrudan ve dolayli etkiler yapmaktadir. Bu makalede, Turkiye icin onemli bir arastirma boslugunu doldurmak amaciyla Turkiye’deki insaat sektorunun uluslararasi tedarik zincirlerini de kapsayacak bir bicimde ilk, web tabanli ve kuresel karbon ayakizi analizi yapilmistir. Avrupa Komisyonu 7. Cerceve Arastirma Programinca desteklenen Dunya Girdi-Cikti Veritabani’nin ‘World Input-Output Database’ Turkiye insaat sektoru icin ilk kez kullanilacagi bu calismada, Turkiye insaat sektorunun 2000 ile 2009 yillari arasindaki karbon ayakizi etkilerini ulusal ve kuresel capta analiz edilmistir. Bu sekilde Turkiye insaat sektorlerinin bolgesel ve kuresel duzlemde cevresel etkileri hesaplanarak kapsamli surdurulebilirlik analizleri yapilmistir. Onerilen modelin benzer versiyonlari Amerika Birlesik Devletleri, Avrupa Birligi, Avusturalya, Ingiltere ve Japonya gibi birinci dunya ulkelerinde stratejik karar vermede kullanildigi halde, Turkiye icin benzer kapsamli bir model henuz mevcut degildir. Bu motivasyonla, ‘Kuresel Karbon Ayakizi Muhasebe Modeli’ (Global Carbon Footprint Accounting Tool) gelistirilmis ve insaat sektoru icin kapsamli bir analiz yapilmistir. Harvard’li unlu ekonomist Wassily Leontief’in ekonomi alaninda Nobel Odulu kazandigi girdi-cikti analizinin kuresel modele donusturulerek kullanilacagi bu calisma, zaman serisi analizi, kapsam bazli karbon ayak izi modellemesi, uretim-tuketim odakli, ve kuresel etki dagilimi analizi gibi yenilikci yontemlerle kullanicilara tedarik zinciri odakli analizler yapma imkani saglamaktadir. Analiz sonuclarina insaat sektorundeki buyumeden kaynakli salinimlar, 2000-2009 yillari arasi verimlilik artisindan dolayi azalan karbon salinimlarina gore daha fazla oldugu icin, sektorun bu yillar arasi toplam salinimi artmistir. Insaat sektorunun Kapsam 2 ve 3 karbon salinimlari (dolayli salinimlar) sektorun toplam emisyonlarinin ortalama %80’nine karsilik gelmektedir ve sektorun emisyonlarini dusurmek icin tedarik zinciri ile beraber degerlendirilmesi gerekmektedir. Arastirma sonucunda gelistirilen kuresel modelin basta bakanliklar olmak uzere, arastirma enstituleri ve universitelerdeki karar verme sureclerinde yaygin bir bicimde kullanilabilmesi icin web-tabanli bir sekilde internet ortaminda da sunulmustur.