Wspomnienie o prof. dr. hab. Henryku Terelaku (1937–2015)

W dniu 30 wrzeœnia 2015 roku zmar3 profesor doktor habilitowany Henryk Terelak, d3ugoletni pracownik naukowy Instytutu Uprawy Nawo¿enia i Gleboznawstwa (IUNG) w Pu3awach, doskona3y gleboznawca, ekspert z zakresu chemii gleb i ochrony œrodowiska glebowego. Profesor doktor habilitowany Henryk Terelak urodzi3 siê 15 wrzeœnia 1937 roku w Rykoszynie (obecne woj. œwiêtokrzyskie). W 1956 roku rozpocz13 studia na Wydziale Rolniczym Wy¿szej Szko3y Rolniczej (WSR) w Lublinie. W 1961 roku obroni3 pracê magistersk1 pt. Wp3yw dodatku torfu surowego na rozk3ad zielonej masy roœlin motylkowych, któr1 wykona3 w Katedrze Chemii Rolnej WSR w Lublinie. W tym samym roku podj13 pracê w Zak3adzie Gleboznawstwa i Kartografii Gleb IUNG, w Pracowni Chemii Gleb. W 1970 roku uzyska3 stopieñ naukowy doktora nauk rolniczych za pracê pt. Zale¿noœæ pomiêdzy w3aœciwoœciami przyrodniczymi a rolnicz1 przydatnoœci1 gleb. W 1985 roku otrzyma3 stopieñ naukowy doktora habilitowanego nauk rolniczych w zakresie chemii gleb i nawo¿enia na podstawie oceny ogólnego dorobku naukowego i przed3o¿onej rozprawy habilitacyjnej nt. Kszta3towanie siê glebowych wskaŸników zaopatrzenia roœlin w potas w zale¿noœci od poziomu nawo¿enia tym sk3adnikiem i gatunku gleby. W 1992 roku uzyska3 tytu3 naukowy profesora nauk rolniczych. Wœród osi1gniêæ naukowych prof. dr. hab. H. Terelaka na szczególn1 uwagê zas3uguj1 prace zwi1zane z: 1) ocen1 w3aœciwoœci fizykochemicznych gleb oraz okreœleniem zwi1zków miêdzy tymi w3aœciwoœciami a przydatnoœci1 rolnicz1 gleb; 2) dynamik1 i przemianami form potasu w glebie w zale¿noœci od poziomu nawo¿enia tym sk3adnikiem; 3) ochron1 i rekultywacj1 gleb degradowanych; 4) ocen1 stanu zanieczyszczenia gleb substancjami toksycznymi; 5) wp3ywem nawo¿enia na zawartoœæ sk3adników mineralnych w wodach glebowo-gruntowych i powierzchniowych. Prof. dr hab. H. Terelak by3 cz3owiekiem niezwykle pracowitym. Pozostawi3 po sobie obszerny i cenny dorobek naukowy. By3 autorem lub wspó3autorem ponad 300 publikacji, komunikatów, doniesieñ i oryginalnych opracowañ kartograficznych, 50 raportów i ekspertyz oraz 15 opracowañ ksi1¿kowych i monograficznych, w tym Studium ochrony, rekultywacji i zagospodarowania u¿ytków rolnych w strefie oddzia3ywania projektowanego Kombinatu Paliwowo-Energetycznego Be3chatów (1972); Ochrona i rekultywacja gleb (1978); W3aœciwoœci chemiczne gleb uprawnych Polski (1979); Zawartoœæ form siarki w glebach mineralnych Polski (1988); Pierwiastki œladowe (Cd, Cu, Ni, Pb i Zn) w glebach u¿ytków rolnych Polski (2000); Gleboznawstwo ekologiczne (2002) oraz czterech opracowañ z cyklu Monitoring chemizmu gleb ornych Polski (1999, 2000, 2008, 2012). Prof. dr hab. H. Terelak by3 promotorem trzech przewodów doktorskich, recenzentem m.in. szeœciu prac doktorskich oraz dziewiêciu rozpraw habilitacyjnych i dorobku na stopieñ naukowy doktora habilitowanego. Ogromna wiedza i doœwiadczenie Pana Profesora sprawi3o, ¿e by3 koordynatorem i uczestnikiem wielu BO ̄ENA SMRECZAK