English (United Kingdom)

https://curated-unify.zendy.io/wp-json/zendy-region/v1/featured_content/oa?rat=en

https://curated-unify.zendy.io/wp-json/zendy-region/v1/highlighted_journal/

Zendy Plus

Presents the access of premium content as premium feature

Premium Content

Presents the keyphrase highlighting as premium feature

Keyphrase Highlighting

Presents the summarisation as premium feature

Summarisation

Insights

Presents the pdf analysis as premium feature

PDF Analysis

Presents the zaia usage as premium feature

ZAIA

Zendy Tools

Zendy Open

In de jaren vijftig raakte Michel Foucault door de fenomenologische psychologie gefascineerd. Vanaf de jaren zestig echter presenteert hij zichzelf als een “structuralist” die slechts anonieme talige en architectonische structuren wil analyseren en die met nadruk wil afzien van elke interesse in de mens als individu of als subject. De psycholoog in hemzelf wordt als het ware hartstochtelijk verdrongen. Toch is er ook in het geval van Foucault sprake van een onvermijdelijke terugkeer van het verdrongene. Een belangrijk symptoom hiervan vormt zijn opvallend ambivalente houding jegens de psychoanalyse. In zijn werk tekent zich een levenslange polemiek af met Freud, soms expliciet, doorgaans impliciet. Ondanks onmiskenbare sporen van latente bewondering en fascinatie, blijft wantrouwen domineren. Steen des aanstoots vormen Freuds Drei Abhandlungen zur Sexualtheorie uit 1905. Volgens Foucault spreekt hieruit een medicalisering van de seksualiteit, die zich uit in medicaliserende technieken zoals het oprakelen en uitspreken van verlangens en de classificatie van “normale” en “perverse” vormen van seksualiteit. Oogmerk van dit artikel is, de “verdrongen” psychologische dimensie in Foucaults werk naar voren te halen. Dat gebeurt in drie stappen. Om te beginnen schets ik de rol die de psychologie speelde in Foucaults biografie. Vervolgens laat ik zien hoe Foucault een methodologie ontwikkelde die als rigoureus anti-psychologisch kan worden bestempeld en die zo volledig mogelijk wil afzien van elke belangstelling in de mens als individu of als biografisch subject. Uiteindelijk zal ik echter benadrukken dat Foucault dit methodologisch ideaal niet heeft kunnen volhouden, een “mislukking” zie resulteert in de opvallende “terugkeer” van het subject, van het Zelf als centrale categorie in Foucaults publicaties in de jaren tachtig. Deze beschouwing bouwt overigens voort op en vormt een verdere uitwerking van eerdere publicaties die ik aan Foucault wijdde (1995, 2002, 2008).

Michel Foucault als psycholoog: Verdringing en terugkeer van de dimensie van het zelf